- 22 845 19 89
- sekretariat@bpmokotow.waw.pl
- ul. Wiktorska 10, 02-587 Warszawa
Nie sposób przecenić, jak wiele zasług ma Zygmunt Łazarski (1885-1943?) dla sztuki książki i polskiego drukarstwa. To postać niezwykła, o ciekawej biografii, ale wciąż mało znana. Niewiele wiemy o tym, jakim był człowiekiem (choć jego bilety wizytowe poddaliśmy badaniu grafologicznemu), nie znamy też niektórych faktów z jego życia – na przykład dokładnej daty śmierci. Wiadomo tylko, że zginął w obozie Auschwitz na początku 1943 roku. Jednak jego działalność wydawnicza zasługuje na to, by jak najwięcej osób się o niej dowiedziało.
Czy wiecie, że po odzyskaniu niepodległości to właśnie Zygmunt Łazarski w 1931 roku wprowadził do druku pierwszą polską czcionkę tzw. antykwę Półtawskiego, która została zaprojektowana z myślą o specyfice i estetyce języka polskiego? To jednak nie koniec jego zasług!
Zygmunt Łazarski uważał drukarstwo za kluczową gałąź sztuki i przemysłu narodowego. Przekonywał, że estetyka polskiej książki świadczy o poziomie kultury całego kraju i dociera tam, gdzie architektura czy sztuka stacjonarna nie mają dostępu.
Jeżeli cudzoziemiec na to, aby zapoznać się z architekturą którego z krajów, musi wybrać się w podróż (...), to druk i książka idą same między obcych i tam mówią o stanie kultury swojego kraju.
Źródło: artykuł „W sprawie naszego drukarstwa”, Kurier Warszawski z 8 kwietnia 1919 r.
Dla Łazarskiego książka nie była jedynie zbiorem wydrukowanych stron, lecz spójną kompozycją plastyczną. Odrzucał przypadkowość na rzecz przemyślanej harmonii.
Książka ma być estetyczna, jako całość, a nie dzięki którejkolwiek ze swych części składowych, czy to okładki, czy ilustracji, czy tytułu, itd. Estetyka książki wyrażać się winna jako zestrój (...) formatów, świateł, plam, itd.
Źródło: artykuł „Książka artystyczna”, „Sztuka i praca” z grudnia 1928 r.
Jako jeden z najwybitniejszych polskich bibliofilów gromadził cenne woluminy dotyczące historii i techniki graficznej, specjalizując się w drukach dawnych oficyn warszawskich, w tym Michała Grölla i Drukarni Banku Polskiego.
Łazarski walczył o odbudowę branży drukarskiej po zniszczeniach, jakie powstały podczas 123 lat zaborów.
Nie chodzi mi o wyjednanie drukarstwu miejsca pierwszego przed innemi gałęziami wytwórczości narodowej, chodzi mi o niezapomnienie o niem.
Źródło: artykuł „W sprawie naszego drukarstwa”, Kurier Warszawski z 8 kwietnia 1919 r.
Poznajcie lepiej naszego patrona. O Zygmuncie Łazarskim będziemy wam przypominać przez cały rok, świętując 30-lecie nadania jego imienia Bibliotece Mokotów.