Nagradzane, nominowane, wyjątkowe. Międzynarodowy Dzień Pisarzy i Pisarek tuż-tuż
To święto obchodzimy co roku 3 marca. Istnieje niezbyt długo, bo od lat 80. zeszłego wieku. To czas, gdy warto więcej, a przede wszystkim jeszcze cieplej pomyśleć o ulubionych pisarkach i pisarzach.
Międzynarodowy Dzień Pisarzy i Pisarek obchodzony jest co roku 3 marca. Święto to zostało ustanowione w 1984 roku przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Pisarzy – PEN Club. Ten dzień to idealny moment, by uczcić miłość do literatury nie tylko za sprawą ulubionej lektury, ale również – a może zwłaszcza – wspominając twórczynie i twórców. W tym roku proponujemy, by skupić się na twórczości polskich pisarek, nominowanych i nagradzanych w ostatnich latach. Czy pamiętacie pisarki, które zdobyły nominacje i nagrody w najważniejszych polskich konkursach?
Po ustanowiono Międzynarodowy Dzień Pisarzy i Pisarek?
Święto ustanowiono przed ponad czterema dekadami. W 1984 roku dokonał tego PEN Club, założone w 1921 roku w Londynie przez Catherine Amy Dawson Scott Międzynarodowe Stowarzyszenie Pisarzy. Pierwszym przewodniczącym organizacji był John Galsworthy, uznawany za życia za jednego z najwybitniejszych twórców literatury przełomu XIX i XX wieku brytyjski prozaik, poeta i dramaturg.
Cel święta określono jako „promowanie literatury, obrona wolności słowa oraz docenienie pracy twórców”. Bo przecież za każdą książką stoi twórca, którego praca jest często trudna i wykonywana w pojedynkę. Trwa wiele miesięcy, które autor poświęca na zbieranie materiałów i pisanie.
Polskie pisarki nagradzane i nominowane
W książkach polskich pisarek, których książki były wyróżniane w konkursach i plebiscytach w ostatnich latach, szczególną role odgrywa kobieca perspektywa i doświadczenie. Ich teksty poruszają tematy życia codziennego, relacji, tożsamości, a także ról społecznych, często kwestionujących stereotypy płciowe. Współczesne autorki pokazują różnorodność głosów kobiecych i wnoszą nowe spojrzenie w świat literatury – od powieści obyczajowych, reportaży, poezji i prozy eksperymentalnej, aż po literaturę dziecięcą i młodzieżową.
Czytaliście już książki autorek nagradzanych i nominowanych w najważniejszych konkursach literackich z ostatnich lat? Oto nasza toplista:
Eliza Kącka „Wczoraj byłaś zła na zielono” – laureatka Nagrody Literackiej Nike 2025
Agnieszka Dauksza „Ludzie nieznaczni” – nominacja do Nike 2025
Joanna Wilengowska „Król Warmii i Mazur” – laureatka Nagrody Literackiej Gdynia 2025 (esej), nominowana do Paszportów Polityki 2024
Elżbieta Łapczyńska „Mowa chleba” – laureatka Nagrody Literackiej Gdynia 2025 (proza)
Emilia Dłużewska „Jak płakać w miejscach publicznych” – nominacja do Nagrody Conrada 2024
Małgorzata Lebda „Łakome” – nominacja do Nagrody Conrada 2024
Marta Hermanowicz „Koniec” – nominacja do Paszportów Polityki 2024, nominacja do Nagrody Literackiej Warszawy 2025
Ishbel Szatrawska „Wyrok” – nominacja do Paszportów Polityki 2025
Zyta Rudzka „Ten się śmieje, kto ma żeby” – laureatka Nagrody Literackiej Warszawy 2023 (proza)
Karolina Lewestam „Strażniczka perły” – laureatka Nagrody Literackiej Warszawy 2025 (literatura dziecięca)
Lidia Iwanowska-Szymańska „Smok” – nominacja do Nagrody Literackiej Warszawy 2025 (literatura dziecięca).
Najczęściej czytani w Polsce pisarze według Biblioteki Narodowej
A co mówią badania Biblioteki Narodowej? Lista najczęściej czytanych w Polsce pisarzy w 2024 roku według raportu Biblioteki Narodowej (na raport za 2025 rok musimy jeszcze poczekać do kwietnia) jest zgoła odmienna od naszej i są na niej zaledwie… trzy polskie pisarki. Właśnie dlatego uważamy, że nasze autorki warto polecać. Choć pisarzy, oczywiście, też kochamy i czytamy.
Tak jak nasi czytelnicy lubimy różne rankingi i listy, przypomnijmy sobie zatem dwudziestkę najpoczytniejszych w Polsce (choć nie tylko polskich) pisarzy i pisarek. Są na niej trzy polskie autorki i sześciu polskich autorów. Lista najczęściej czytanych pisarzy według Biblioteki Narodowej przedstawia się następująco:
Remigiusz Mróz
Harlan Coben
Jo Nesbø
K. Rowling
Henryk Sienkiewicz
Stephen King
Joanna Kuciel-Frydryszak
Adam Mickiewicz
B. A. Paris
Olga Tokarczuk
Andrzej Sapkowski
Joseph Murphy
Bolesław Prus
Nicholas Sparks
Albert Camus
Marcel Moss
Katarzyna Bonda
Agatha Christie
George Orwell
Graham Masterton
R. R. Tolkien
Gregory David Roberts
Frank Herbert
Wojciech Chmielarz
Camilla Läckberg
Wydaje się, że to właśnie oni swoją wyobraźnią i piórem kształtują naszą kulturę, edukują i dostarczają rozrywki.
Jak świętować Międzynarodowy Dzień Pisarzy i Pisarek?
Świętować można w każdy sposób, ale, według nas, najlepiej po prostu oddając się ulubionej lekturze. I pamiętając, żeby korzystać tylko z legalnych plików, jeśli czytamy lub słuchamy literatury w wersji elektronicznej, czyli w formie e-booka lub e-audiobooka. To gwarancja, że nie uszczuplamy dochodów naszych ulubionych pisarzy, dla których pisanie jest pracą, za którą powinni otrzymywać wynagrodzenie.
Na całym świecie z okazji święta literatów i literatek 3 marca organizowane są również setki spotkań autorskich, konferencji i paneli dyskusyjnych, a organizacje literackie wykorzystują ten dzień, nagłaśniając twórczość pisarzy z krajów, gdzie wolność wypowiedzi jest ograniczana.
Na obchody Międzynarodowego Dnia Pisarzy i Pisarek w Bibliotece Mokotów zapraszamy w tym roku do:
Biblioteki dla Dzieci i Młodzieży nr LIV, przy ul. Ludowej 4 na warsztaty pisania listów do ulubionych autorów – 3 marca (wtorek), godz. 17:00
