„Nieprzeciętny” – nowe spojrzenie na Piłsudskiego. Poleca Robert z Wiktorskiej

Tym razem recenzja najnowszej biografii Marszałka Piłsudskiego. Nie tylko sama opowieść, ale i wnioski autora są ponoć zaskakujące.

Nasi bibliotekarze to zapaleni czytelnicy – mają swoje ulubione gatunki literackie i tematy, o których czytają. Robert Radzik, bibliotekarz z Czytelni Naukowej nr IV, poleca książkę o Józefie Piłsudskim autorstwa Mariusza Wołosa pt. „Józef  Piłsudski. Rzecz o nieprzeciętności”.

Co Robert Radzik napisał o najnowszej biografii Piłsudskiego?  

„Być może niejeden z czytelników będzie zaskoczony niniejszą recenzją, którą łatwo spuentować krótkim pytaniem: Po co kolejna biografia Piłsudskiego? Pytanie w pewnym sensie trafne, ale nie do końca zasadne. Bo problem w tym, że niejeden z historyków i biografów nie potrafił dostrzec w sylwetce opisywanej jednostki, szczegółów i meandrów psychicznych oraz duchowych, prowadzących do zaskakujących wniosków.

Jestem przekonany, że sztuka ta udała się autorowi najnowszej biografii Marszałka profesorowi Mariuszowi Wołosowi. Świetny znawca i historyk dyplomacji II Rzeczypospolitej stworzył wspaniały fresk historyczny i jednocześnie biografię człowieka, którego określił mianem „nieprzeciętnego”. Wielką zaletą książki Mariusza Wołosa jest sposób jej napisania. To nie nudna, rozprawa akademicka, prowadzona drętwym językiem z dużą liczbą przypisów, co na ogół odstrasza i zniechęca przeciętnego czytelnika. „Józef  Piłsudski. Rzecz o nieprzeciętności” jest wspaniałą opowieścią o historii jednego człowieka na tle zmieniającego się końca XIX wieku i  ponad trzech dekad XX wieku. Słowo „opowieść” to klucz do zrozumienia metody, którą wybrał autor.

Wszystkich zainteresowanych postacią Piłsudskiego przed lekturą tej pozycji odsyłam do niezwykle ciekawego wywiadu z profesorem Mariuszem Wołosem opublikowanym w numerze 1. miesięcznika „Nowe Książki” z 2026. Właśnie w takiej kolejności proponuję zagłębić się w tę książkę. Chociaż dopiero skończył się pierwszy kwartał bieżącego roku, zaryzykuję tezę, że najnowsza biografia Marszałka ma szansę stać się jedną z najlepszych książek historycznych 2026 roku. Nie tylko dzięki sposobowi, w jaki została napisana, ale również ze względu na niezwykle ciekawe wnioski i konkluzje, do których doszedł autor. Trzeba podkreślić, że jest pierwszym historykiem, który je sformułował.

Gorąco polecam książkę Mariusza Wołosa „Józef  Piłsudski. Rzecz o nieprzeciętności”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Literackiego w 2025 roku".