Nagradzane, nominowane, wyjątkowe. Te pisarki zdominowały 2025 rok
Świętujmy Dzień Pisarek i Pisarzy. Jeśli chcecie wiedzieć więcej o pisarkach, które w szczególny sposób zaistniały w minionym roku, zapraszamy.
Rok 2025 w literaturze przyniósł triumf autorek, które w swoich tekstach odważnie mierzą się z traumą, tożsamością i skomplikowanymi relacjami międzyludzkimi. Za swoje książki były nominowane do najważniejszych polskich nagród literackich, a trzy z nich je otrzymały. Oto pięć pisarek, których książki naprawdę warto przeczytać. Wszystkie pozycje są w księgozbiorze Biblioteki Mokotów.
Eliza Kącka i „Wczoraj byłaś zła na zielono”
Pisarka, krytyczka literacka i wykładowczyni na Uniwersytecie Warszawskim, która w 2025 roku zdobyła Nagrodę Literacką Nike za książkę „Wczoraj byłaś zła na zielono”. Nagrodzona publikacja to poruszająca opowieść o macierzyństwie i towarzyszeniu dziecku z autyzmem – zapis codzienności z córką. Autorka nie próbuje wzruszać czytelnika ani koloryzować rzeczywistości; pisze konkretnie, jak w dzienniku, co jest niezwykle poruszające. To lektura o tym, jak uczyć się drugiego człowieka, nawet jeśli posługuje się on zupełnie innym „kodem”.
Dziennikarka i animatorka kultury z Olsztyna, która za powieść „Król Warmii i Saturna” w 2025 roku została uhonorowana Nagrodą Literacką Gdynia w kategorii esej. Autorka opisuje losy bohaterów silnie związanych z regionem warmińskim. Fabuła koncentruje się na poszukiwaniu tożsamości oraz skomplikowanych relacjach rodzinnych i historycznych na tle lokalnego krajobrazu. Tekst ma mnóstwo nawiązań do lokalnej kultury, łącząc realizm z elementami onirycznymi.
Krakowska pisarka i dramaturżka, laureatka Nagrody Literackiej Gdynia 2025 w kategorii proza za książkę „Mowa chleba”. W powieści nie ma suchych opisów – czuć zapach mąki, potu i ciężkiej pracy, a każde zdanie ma swój specyficzny rytm. Pisarka skupia się na prostym życiu i cielesności, pokazując, że w zwyczajnych czynnościach kryje się coś magicznego. Jej prozę wyróżnia język pełen nieoczywistych metafor. Łapczyńska buduje światy, w których codzienność miesza się z mitem, a każda czynność – jak tytułowe wypiekanie chleba – nabiera niemal rytualnego wymiaru.
Pochodząca z Krakowa dramaturżka i prozaiczka w 2025 roku otrzymała nominację do Paszportów Polityki za swoją powieść „Wyrok”. Opowieść o losach bohaterów uwikłanych w wojenną zawieruchę trzyma w napięciu do ostatniej strony i jest rozwinięciem zainteresowań autorki losem jednostki będącej jedynie trybikiem wielkiej polityki i moralnych dylematów czasu wojny. Twórczość Szatrawskiej cechuje niemal filmowa plastyczność opisów oraz odwaga w stawianiu trudnych pytań o winę i odpowiedzialność zbiorową. Jest ona uznawana za jeden z najciekawszych głosów młodego pokolenia – nie waha się dekonstruować narodowych mitów.
Literaturoznawczyni z Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego i ceniona autorka biografii, nominowana w 2025 roku do Nagrody Literackiej Nike za „Ludzi nieznacznych”. W swojej książce oddaje głos tym, o których historia zwykle milczy – to hołd dla anonimowych świadków dziejów, ludzi z cienia, których biografie rzadko trafiają do podręczników. Dauksza pisze z ogromną empatią, sprawiając, że losy anonimowych świadków przeszłości stają się nam nagle bardzo bliskie. To literatura, która pokazuje, że historie i opowieści każdego człowieka są tak samo ważne.
Pisarka, krytyczka literacka i wykładowczyni na Uniwersytecie Warszawskim, która w 2025 roku zdobyła Nagrodę Literacką Nike za książkę „Wczoraj byłaś zła na zielono”. Nagrodzona publikacja to poruszająca opowieść o macierzyństwie i towarzyszeniu dziecku z autyzmem – zapis codzienności z córką. Autorka nie próbuje wzruszać czytelnika ani koloryzować rzeczywistości; pisze konkretnie, jak w dzienniku, co jest niezwykle poruszające. To lektura o tym, jak uczyć się drugiego człowieka, nawet jeśli posługuje się on zupełnie innym „kodem”.
Dziennikarka i animatorka kultury z Olsztyna, która za powieść „Król Warmii i Saturna” w 2025 roku została uhonorowana Nagrodą Literacką Gdynia w kategorii esej. Autorka opisuje losy bohaterów silnie związanych z regionem warmińskim. Fabuła koncentruje się na poszukiwaniu tożsamości oraz skomplikowanych relacjach rodzinnych i historycznych na tle lokalnego krajobrazu. Tekst ma mnóstwo nawiązań do lokalnej kultury, łącząc realizm z elementami onirycznymi.
Krakowska pisarka i dramaturżka, laureatka Nagrody Literackiej Gdynia 2025 w kategorii proza za książkę „Mowa chleba”. W powieści nie ma suchych opisów – czuć zapach mąki, potu i ciężkiej pracy, a każde zdanie ma swój specyficzny rytm. Pisarka skupia się na prostym życiu i cielesności, pokazując, że w zwyczajnych czynnościach kryje się coś magicznego. Jej prozę wyróżnia język pełen nieoczywistych metafor. Łapczyńska buduje światy, w których codzienność miesza się z mitem, a każda czynność – jak tytułowe wypiekanie chleba – nabiera niemal rytualnego wymiaru.
Pochodząca z Krakowa dramaturżka i prozaiczka w 2025 roku otrzymała nominację do Paszportów Polityki za swoją powieść „Wyrok”. Opowieść o losach bohaterów uwikłanych w wojenną zawieruchę trzyma w napięciu do ostatniej strony i jest rozwinięciem zainteresowań autorki losem jednostki będącej jedynie trybikiem wielkiej polityki i moralnych dylematów czasu wojny. Twórczość Szatrawskiej cechuje niemal filmowa plastyczność opisów oraz odwaga w stawianiu trudnych pytań o winę i odpowiedzialność zbiorową. Jest ona uznawana za jeden z najciekawszych głosów młodego pokolenia – nie waha się dekonstruować narodowych mitów.
Literaturoznawczyni z Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego i ceniona autorka biografii, nominowana w 2025 roku do Nagrody Literackiej Nike za „Ludzi nieznacznych”. W swojej książce oddaje głos tym, o których historia zwykle milczy – to hołd dla anonimowych świadków dziejów, ludzi z cienia, których biografie rzadko trafiają do podręczników. Dauksza pisze z ogromną empatią, sprawiając, że losy anonimowych świadków przeszłości stają się nam nagle bardzo bliskie. To literatura, która pokazuje, że historie i opowieści każdego człowieka są tak samo ważne.