„Od gruzowiska do warszawskiego panteonu”. Wystawa przy Zwierzynieckiej 10
Data publikacji: 27.08.2026

Wystawa plenerowa prezentuje historię Kopca Powstania Warszawskiego. Jak z wielkiej góry gruzów stał się symbolem powstańczego zrywu z 1944 roku?

Wystawa „Od gruzowiska do warszawskiego panteonu” prezentuje historię Kopca Powstania Warszawskiego. Można ją prześledzić na 19 tematycznych planszach, zawieszonych na ogrodzeniu szkoły podstawowej przy ul. Zwierzynieckiej 10. Ukazano na nich drogę, jaką miejsce to przeszło w ciągu wielu lat: od zniszczeń Warszawy po II wojnie światowej i procesu odgruzowywania stolicy, przez obszar zwałki powojennego gruzu oraz zarośniętej dziką roślinnością Górki Czerniakowskiej, inicjatywę Eugeniusza Ajewskiego „Kotwy” dotyczącą utworzenia kopca-pomnika, aż po współczesną modernizację Parku Akcji „Burza”.

Na planszach wystawy czytamy:

W 1945 roku rozpoczęto wywożenie gruzu z centralnej i południowej części miasta na ówczesny Czerniaków, gdzie w trakcie kilkunastu następnych lat usypano hałdę, którą mieszkańcy nazywali „zwałką” lub „śmieciarą”. Kopiec usytuowano od południowej strony ulicy Bartyckiej. Od początku lat 60. nieoficjalnie zwożono tam też śmieci i różne odpady. Hałda zaczęła obrastać dziką roślinnością, stając się istotnym elementem w krajobrazie tej części Czerniakowa.

Wystawa przy Zwierzynieckiej opowiada również o tym, kiedy i z czyjej inicjatywy pojawiła się na szczycie kopca powstańcza kotwica i w jaki sposób pomnik oraz sam kopiec uzyskał dzisiejszy kształt.

Wydarzeniem towarzyszącym wystawie jest spacer z prelekcją po parku Akcji „Burza” (18 września, godz. 18:00). Poprowadzi go architekt Maciej Kaufman, jeden z projektantów parku na Kopcu Powstania Warszawskiego.

Ekspozycję wzbogacają fotografie pochodzące ze zbiorów Muzeum Warszawy, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Urzędu Dzielnicy Mokotów, Społecznego Archiwum Warszawy/Stowarzyszenia MASŁAW „Tu było, tu stało” oraz Andrzeja Rogińskiego.

Koncepcja, organizacja i opracowanie graficzne: Biblioteka Publiczna im. Z. Łazarskiego w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy

Co, gdzie, kiedy?

Wystawa plenerowa „Od gruzowiska do warszawskiego panteonu”

• Ogrodzenie Szkoły Podstawowej nr 190 im. Orła Białego w Warszawie, ul. Zwierzyniecka 10
• Od 1 września, całodobowo